پرینت

    دانشنامه

    اهمیت هوای پاک در محیط های کار صنعتی به خوبی شناخته شده است. در صنعت امروزی با فرآیند های پیچیده از ترکیبات و مواد شیمیایی متعدد و رو به افزایشی استفاده می شود که تعداد زیادی از آن ها دارای سمیت بالایی هستند. استفاده از این مواد سمی ممکن است منجر به تولید گازها، ذرات و بخارات گردیده و مقدار آن ها از حدود مجاز فراتر روند. علاوه بر مواد آلاینده، تنش گرما نیز ممکن است در یک محیط کاری سبب عدم آسایش و ناایمن شدن محیط کار گردد. چنانچه حفاظت کارگران ضروری باشد، طراحی مناسب و موثر تهویه می تواند راه حل مشکلات فوق باشد.از تهویه ممکن است در کنترل بو، رطوبت و سایر شرایط ناخواسته محیطی نیز استفاده نمود.

    سیستم های تهویه به کار رفته در صنعت به طور اساسی دو دسته اند. سیستم مولد (Supply System) که برای تولید هوای فرآوری شده جهت محیط کار مورد استفاده قرار می گیرد، و سیستم مکنده یا تخلیه کننده (Exhaust System) که برای تخلیه آلاینده های تولید شده به وسیله یک فرآیند به منظور کنترل کیفیت هوای محیط کار در حد قابل قبول بهداشتی به کار می رود.

    یک برنامه کامل تهویه باید هر دو جنبه تولید و تخلیه هوا (هر دو سیستم هواده و هواکش) را در نظر بگیرد. چنانچه حجم هوای تخلیه شده از یک محیط کار بیش از هوای تزریق شده به آن باشد کارگران شاغل در آن محیط با فشار هوایی کمتر از هوای بیرون مواجه خواهد بود. این شرایط معمولا رخ می دهد زیرا اغلب به هنگام نصب سیستم های مکنده به تامین هوای جایگزین شده مورد نیاز توجه نمی شود. در این شرایط هوا به طور کنترل نشده از روزنه ها، سوراخ ها، حفره ها، در ها و پنجره های باز وارد محیط کار خواهد شد که معمولا نتیجه آن عبارت خواهد بود از:

    • احساس عدم آسایش کارگران در زمستان

    • کاهش کارایی سیستم مکنده که ممکن است منجر به کاهش کنترل و یا عدم کنترل آلاینده گردد.

    • افزایش هزینه های فرآوری هوا



    فن

     فن (Fan) دستگاهی است که جریانی از سیال یا هوا را از خود عبور می دهد. این عبور از طریق  پره ها و تیغه هایی است که هوا در آن جریان دارد. به این تیغه ها اصطلاحا پروانه گفته می شود و  توسط روتور که در محفظه خاصی قرار دارد گردش می کند تا اشیا خارجی به آن وارد نشود. اغلب  فن ها با الکتروموتور کار می کنند ولی منابع دیگری مانند موتورهای هیدرولیکی یا احتراق داخلی نیز برای این منظور وجود دارند. فن ها جریان هوا با  حجم  بالا و  فشار  پایین تولید می کنند برخلاف  کمپرسورها که در حجم کم و فشار بالا تولید جریان می کنند .

    کاربرد فن

    فن ها در کنترل هوای ساختمان و

     دمای آسایش انسان، خنک کاری سیستم های تهویه مطبوع، استخراج  بخار، کشاورزی (جدا کردن کاه از دانه غلات)، از بین بردن گرد و خاک (جاروبرقی) و... نقش مهمی دارند .

    انواع فن

    سه نوع

     فن  اصلی وجود دارد. فن جریان محوری که هوا در امتداد محور فن حرکت می کند. فن گریز از مرکز که از پروانه دوار برای گرش هوا استفاده می کند و فن جریان متقاطع که در ادامه به شرح هر کدام می پردازیم .

    فن جریان محوری

    فن های جریان محوری پره هایی دارند که هوا را به موازات محور چرخش تیغه ها به حرکت در می آورند. این مدل از فن ها کاربرد فراوانی دارند از فن های کوچک موتورها گرفته تا فن های بزرگ به کار رفته در تونل باد
    فن جریان محوری ارزان و سبک می باشد از این رو در تهویه مطبوع و هواکش های صنعتی کاربرد زیادی دارد. قطر این فن ها از 300 - 400 میلی متر تا 1800-2000 میلی متر بوده و تا فشار 800 پاسکال کار می کنند .

    انواع فن جریان محوری

    عبارتند از پروانه ای، لوله محوری، پره محوری

    نوع فن

    مزایا

    معایب

    پروانه ای

    جریان هوای بالایی را در فشار کم تولید می کند.
    به دلیل فشار پایین به کانال متصل نمی شود.
    به خاطر ساختمان ساده اش ارزان است
    اگر در پشت بام نصب شود بیشترین کارایی را دارد.
    می تواند جریان هوای معکوس ایجاد کند که در تهویه مطبوع کاربرد دارد.

     

    در کل راندمان بالایی ندارد
    سر و صدای زیادی دارد

    لوله محوری

    نسبت به فن پروانه ای فشار بالاتر و کارکرد بهتری دارد
    برای فشارهای متوسط با جریان بالا مناسب است
    گران قیمت
    سرعت کارکرد نسبتا آرام


    پره محوری

    برای فشارهای متوسط رو به بالا مناسب است
    می تواند در زمان کم به سرعت دلخواه برسد. و قابلیت تولید جریان در جهت معکوس را دارد
     مناسب جهت اتصال  مستقیم به شفت موتور
    در صورتی که مجهز به ایرفول باشد تا %85 راندمان دارد.
    در قیاس با فن پروانه ای گران هستند.

























    فن سانتریفوژ گریز از مرکز

    از این فن اغلب به عنوان قفس سنجابی یا فن اسکرول نام برده می شود. این فن دارای یک جز متحرک به نام پروانه است که از طریق محور به مجموعه تیغه ها متصل است.

     

    فن سانتریفوژ هوا را به درون خود می کشد و با چرخش تیغه ها آن را به شدت به بیرون می راند(نیروی گریز از مرکز)، در تیغه ها سرعت در انتهای پره افزایش یافته و به فشار تبدیل می شود.

    این فن ها قادر به کار در فشارهای بالا هستند و در شرایط سخت عملیاتی، درجه حرارت بالا، و کثیفی محل و رطوبت می توانند خوب کار کنند.

     

    فن جریان متقاطع

    فن مماسی یا جریان متقاطع گاهی به عنوان فن لوله ای نیز شناخته می شود. این نوع فن به طور گسترده در تهویه مطبوع کاربرد دارد. فن های جریان متقاطع متشکل از پره خمیده به جلوست که درون یک محفظه گردابی قرار گرفته است. جریان اصلی در سر تا سر پروانه حرکت می کند و به تیغه ها برخورد می کند و فشار را بالا می برند.

    Target Space

    دفعات تعویض هوا بر ساعت

    محیط مورد نظر

    Beauty shop

    6-12

    آرایشگاه زنانه

    Barber Shops

    6-10

    آرایشگاه مردانه

    Nursing home & Dormitories

    10-5

    آسایشگاه و خوابگاه

    Domestic Kitchen

    10-15

    آشپزخانه خانگی

    Kitchens

    15-60

    آشپزخانه عمومی

    Turbine Room , Electric

    5-10

    اتاق دوربین های الکتریکی

    Homes, Night Cooling

    10-18

    اتاق تهویه

    Attic Space for cooling

    12-15

    اتاق زیر شیروانی

    Computer Rooms

    15-20

    اتاق کامپیوتر

    Office, private

    4

    اتاق کار خصوصی

    Office, public

    3

    اتاق کار عمومی

    Municipal Building

    4-10

    اتاقک خدمات شهری

    Post office

    4-10

    اداره پست

    Public swimming pool

    20-30

    استخرهای عمومی

    Fruit Warehouse

    20-30

    انبار میوه

    Ware house

    2

    انبار

    Fire station

    4-10

    ایستگاه آتشنشانی

    Bank

    4-10

    بانک

    Garage Storage

    4-6

    پارکینگ و انباری

    Substation

    5-10

    پست برق

    Garage Repair

    20-30

    تعمیرگاه ماشین

    All Space in General

    Min 4

    فضاهای عمومی

    Retail

    10-6

    جزئی

    Jewelry Shop

    10-6

    جواهر فروشی

    Laundries

    10-25

    خشگشویی

    Court Houses

    4-10

    دادگاه

    Drug Shop

    6-10

    داروحانه

    Cafeteria

    12-15

    رستوران ساف سرویس

    Restaurant

    8-12

    رستوران

    Clubhouse

    20-30

    ساختمان باشگاه ورزشی و تفریحی

    Town Hall

    4-10

    ساختمان شهرداری

    Waiting Room, public

    4

    سالن انتظار عمومی

    Bowling Alley

    10-15

    سالن بولینگ

    Billiard

    6-8

    سالن بیلیارد

    Theater

    8-15

    تئاتر و سینما

    Precision Manufacturing

    10-50

    تولید

    Foundries

    15-40

    ریخته گری

    Dining Room Hotel

    5

    غذاخوری هتل

    Dining Hall

    12-15

    غذاخوری

    Auditorium

    8-15

    کنفرانس

    Music Hall

    6-8

    موسیقی

    Hall of animal kept

    10-6

    نگهداری حیوانات

    Galvanising Plants

    20-30

    آبکاری

    Public toilet

    20-80

    سرویس بهداشتی عمومی

    Supermarket

    4-10

    سوپرمارکت

    Luncheonettes

    12-15

    غذاخوری

    Department Store

    10-6

    فروشگاه بزرگ

    Shop, Paint

    15-20

    فروشگاه رنگ

    Shoe Shop

    10-6

    کفش

    Dress Shop

    10-6

    لباس

    Factory with non Pollution Machinery

    2-4

    کارخانه با ماشین آلات غیر آلاینده

    Factory Building, Fames and moisture

    10-15

    کارخانه با ماشین آلات تولیدکننده بخار

    Mills, Textile General Building

    4

    کارخانه تولید منسوجات

    Mills, Paper

    15-20

    کارخانه کاغذ سازی

    Turning Work shop

    5-10

    تراشکاری

    Paint Workshop

    30-60

    کارخانه رنگ سازی

    Industrial Painting workshop

    20-30

    نقاشی صنعتی

    Libraries,Public

    4

    کتابخانه عمومی

    School, classroom

    2-8

    کلاس مدرسه

    Church

    8-15

    مساجد

    Medical clinic

    8-12

    کلینیک های پزشکی

    Photography and Printing Lab

    10-20

    لابراتوارهای عکاسی و چاپ

    Place of Industrial Furnace

    30-60

    محیط کاری کوره های صنعتی

    Medical centers

    8-12

    مراکز پزشکی

    Police Station

    4-10

    مرکز پلیس

    Shopping Center

    10-6

    مراکز خرید

    Malls

    10-6

    مراکز خرید بزرگ

    Mills textile dye house

    15-20

    کارخانه رنگرزی منسوجات

     


    سیستم­های هوا ساز

    سیستم های هوا ساز به دو منظور به کار می روند:

    سیستم تهویه مطبوع

    سیستم جایگزین کننده هوا

    اغلب سیستم هوا ساز به همراه سیستم مکنده مورد استفاده قرار می گیرد نظیر سیستم های رقیق سازی.

    یک سیستم هوا ساز خوب شامل بخش های زیر است:

    1. بخش ورودی هوا

    2. صافی

    3. دستگاه های گرم کننده و خنک کننده

    4. باد بزن

    5. کانال ها

    6. توزیع کننده هوا برای پخش آن در محیط کار

    معمولا صافی ها وسایل گرمایش و سرمایش و باد بزن در هم ادغام شده و واحد هوا ساز را تشکیل می دهند. اگر بخشی از هوای تخلیه شده توسط سیستم در یک چرخه مجددا به داخل کارگاه بر گردانیده شود در این صورت نیاز به یک سیستم برگشت هوا به داخل کارگاه می باشد.

    سیستم های مکنده Exhaust System

    سیستم های مکنده تهویه به دو گروه تقسیم می شوند

    تهویه مکنده عمومی

    تهویه مکنده موضعی

    تهویه مکنده عمومی را می توان برای کنترل گرما و یا دفع آلاینده های تولید شده در یک فضای معین به وسیله حجم زیادی از هوا به کار برد

    سیستم های تهویه مکنده موضعی بر اساس دریافت آلاینده در منبع تولید و یا نزدیک آن کار می کند در مقایسه با سیستم تهوبه عمومی برای تخلیه آلاینده حجم هوای کتری نیاز دارد

    یک سیستم مکنده موضعی دارای 4 بخش عمده زیر است

    • هود

    • سیستم کانال و یا مجرا که خود شامل دود کش و کانال برگشت هوا نیز می شوند

    • وسایل تمیز کننده هوا

    • هواکش